Hoewel het vinden van je enneagram persoonlijkheidstype het primaire doel is van onze testen, geven ze ook meer informatie over je persoonlijkheid en diens dynamiek. Hier zijn enige suggesties over hoe je enneagram testresultaten te interpreteren.

Voor de meeste mensen is het duidelijk wat hun basistype is. Als je hoogste score veel hoger is (3-4 punten of meer) dan de rest van je scores, dan is dit zeer waarschijnlijk je basispersoonlijkheidstype. Je kunt dit voor jezelf bevestigen door te lezen over dat type op onze site of in Enneagram Basisboek en De wijsheid van het enneagram. Als de beschrijvingen van dit type je niet passen, zijn er verschillende andere mogelijkheden om te overwegen:

• Als je een aantal dicht bij elkaar liggende hoogste scores hebt, zou je een Drie, een Zes of een Negen kunnen zijn.

• Als je hoogste scores verspreid liggen over drie tot vijf typen, zo dat er niet een bepaald patroon lijkt te zijn, dan zou je een Zes kunnen zijn.

• Als je een vrouw bent en Twee is je hoogste score, kijk dan naar de twee daaropvolgende scores—vrouwen wordt vaak geleerd om de rol van een Twee te spelen, of dat nu hun basistype is of niet.

Als je na lezen in Enneagram Basisboek of De wijsheid van het enneagram, of de gratis beschrijvingen op deze site, nog steeds niet zeker bent wat je type is, zou je de testresultaten en beschrijvingen opzij kunnen schuiven en voor een periode van een week of twee jezelf objectief kunnen proberen te observeren. Na een pauze van het enneagram materiaal, zou je dezelfde test nogmaals kunnen doen of een andere Riso-Hudson test op deze site kunnen proberen, of op een van de volgende manieren proberen je type te bepalen.

Als je nog steeds niet zeker bent over je testscores, probeer dan de volgende stappen:

• Bepaal je drie hoogste scores—een ervan is waarschijnlijk je basistype.

• Kijk naar de richtingen van integratie (veiligheid) en desintegratie (stress) gerelateerd aan deze drie hoogste scores. Als er hoge scores zijn in een van deze richtingen, is dat een indicatie dat het type gerelateerd aan deze richting je basistype zou kunnen zijn.

• Kijk naar de vleugels gerelateerd aan elk van je drie hoogste scores. Vaak, maar niet altijd, zal dit ook een hoge score zijn.

• Dicht bij elkaar liggende scores tussen alle negen typen kunnen op verschillende manieren verklaard worden: veel spiritueel/therapeutisch/zelfontwikkelings-werk, een gebrek aan zelfbegrip, of een gangbare mistypering van bepaalde typen.

• Uiteindelijk ben jij de enige die kan beslissen wat jouw basistype is. Wanneer je de beschrijving van je eigen persoonlijkheidstype leest, zul je dat weten. Je zou rillingen kunnen voelen langs je ruggegraat, of een onrustig gevoel in je buik. Dit zal je onderbewuste zijn dat je verteld dat het iets herkend (uit Enneagram Basisboek, blz. 42).

Meer geavanceerde interpretatiekwesties

De typen als functies
Elk van de persoonlijkheidstypen belichaamd een breed scala aan gedragingen en attituden. Elk van de typen kan gezien worden als een metafoor of symbool van het volledige gebied van het menselijk potentieel. Op deze manier gezien zijn de negen persoonlijkheidstypen van het enneagram psychologische "functies" of "domeinen" van een archetypisch vermogen of capaciteit van de menselijke natuur. Een reden waarom we allen gelijk zijn, is dat alle negen functies werkzaam zijn in elk van ons. Een reden waarom we allen verschillend zijn, is dat hun verhouding en balans in onze psychen verschillend is, en constant verschuift.

Don Riso en Russ Hudson hebben twee hoofdwoorden gebruikt om elke functie te beschrijven (zie Ontdek je persoonlijkheidstype, blz. 193-194), omdat elk persoonlijkheidstype twee belangrijke gebieden van activiteit vertegenwoordigd—een functie die een innerlijk vastgehouden attitude van het type karakteriseert, en een functie die het observeerbare gedrag van het type karakteriseert.

Begrepen als een serie van onderling gerelateerde psychologische functies openbaren de negen persoonlijkheidstypen van het enneagram het volledige scala van sterke en zwakke punten van de persoonlijkheid. De balans van de functies in iedere persoon (zoals aangegeven door je testscores) produceert de onderscheidende psychologische "vingerafdruk" van die persoon—en terwijl het basistype op de eerste plaats staat en constant zou moeten blijven, creëren de andere functies in het algemene patroon een uniek patroon dat ook in de tijd verandert.

Verder is het even belangrijk om uit te vinden welke de meest ontwikkelde typen zijn (de hoogste testscores) als op te merken in welke gebieden een persoon het minst ontwikkeld is (zoals weergegeven door de laagste testscores). De hoogst scorende typen zijn functies of gebieden van potentie die de persoon reeds heeft geactiveerd, terwijl de laagst scorende typen functies of gebieden zijn waar de persoon zich nog bewust van moet worden om deze bewust verder te ontwikkelen.

Gezien vanuit het gezichtspunt van de functies kan ons basispersoonlijkheidstype dus gezien worden voor wat het eigenlijk is—een dominante functie waaromheen we onze centrale reactie op de realiteit georganiseerd hebben—terwijl de andere acht typen een breed scala aan mogelijkheden representeren dat in ons bestaat, maar dat continue veranderd.

In de gevoelstriade

Type Twee, de Helper: De functies van empathie en altruïsme—het potentieel voor ander-gerichtheid, attent zijn voor anderen, oprechte zelfopoffering, gulheid en zorgzaamheid. In het negatieve het potentieel voor opdringerigheid, bezitterigheid, manipulatie en zelfmisleiding.

Type Drie, de Presteerder: De functies van zelfachting en zelfontwikkeling—Het potentieel voor ambitie, zelfverbetering, persoonlijke voortreffelijkheid, professionele competentie, zelfverzekerdheid en sociaal zelfonderscheid. In het negatieve, het potentieel voor pragmatische calculatie, arrogant narcisme, de uitbuiting van anderen en vijandigheid.

Type Vier, de Individualist: De functies van zelfgewaarzijn en artistieke creativiteit—Het potentieel voor intuïtie, sensitiviteit, individualisme, zelfexpressie en zelfopenbaring. In het negatieve, het potentieel voor in zichzelf opgaan, verlegen met zichzelf zijn, twijfel aan zichzelf, geremdheid en depressie.

In de denktriade

Type Vijf, de Onderzoeker: De functies van mentale concentratie en specialistenkennis—Het potentieel voor nieuwsgierigheid, opmerkzaamheid, het verkrijgen van kennis, inventieve originaliteit en technische expertise. In het negatieve, het potentieel voor speculatief theoretiseren, emotionele afstandelijkheid, excentriciteit, sociale isolatie en mentale projecties.

Type Zes, de Loyalist: De functies van vertrouwen en doorzettingsvermogen—Het potentieel voor emotionele binding met anderen, groepsidentificatie, gezelligheid, nijverheid, loyaliteit naar anderen en toewijding aan grotere inspanningen. In het negatieve, het potentieel voor afhankelijkheid, ambivalentie, opstandigheid, angst en minderwaardigheidsgevoelens.

Type Zeven, de Enthousiasteling: De functies van spontaniteit en afwisselende activiteit—Het potentieel voor enthousiasme, productiviteit, prestatie, verkrijgen van vaardigheden en het verlangen naar verandering en variëteit. In het negatieve, het potentieel voor hyperactiviteit, oppervlakkigheid, impulsiviteit, mateloosheid en escapisme.

In de instinctieve triade

Type Acht, de Uitdager: De functies van assertiviteit en leiderschap—Het potentieel voor zelfvertrouwen, zelfbeschikking, onafhankelijkheid, grootmoedigheid en het vermogen persoonlijk initiatief te nemen. In het negatieve, het potentieel voor domineren van anderen, wrede gevoelloosheid, strijdlust en meedogenloosheid.

Type Negen, de Vredestichter: De functies van ontvankelijkheid en interpersoonlijke bemiddeling—Het potentieel voor emotionele stabiliteit, acceptatie, niet met zichzelf verlegen zijn, emotioneel en fysiek uithoudingsvermogen en creëren van harmonie met anderen. In het negatieve, het potentieel voor passiviteit, losgemaakte emoties en aandacht, veronachtzaming en mentale dissociatie.

Type Een, de Hervormer: De functies van ethische standaarden en verantwoordelijkheid—Het potentieel voor matiging, geweten, volwassenheid, zelfdiscipline en uitgestelde beloning. In het negatieve, het potentieel voor rigide zelfbeheersing, onpersoonlijk perfectionisme, oordeelzucht en gelijkhebberigheid.

Andere patronen en vragen

Als je een van onze enneagramtesten verschillende keren doet, zou je basistype hetzelfde moeten blijven hoewel je scores voor de andere typen waarschijnlijk zullen stijgen en dalen afhankelijk van andere invloeden in je leven. Iemand met relatieproblemen bijvoorbeeld, zal waarschijnlijk hoger of lager scoren op de typen die te maken hebben met aangelegenheden over relaties, zoals Twee, Zes en Negen.

Fluctuerende scores
Overeenkomstig zal iemand die veel tijd en energie heeft gestoken in werk, of die carrièreproblemen heeft, waarschijnlijk verhoogde scores hebben voor de typen Drie, Acht en Een. Nadat de problematische relatie- of carrièrekwesties op de een of andere manier opgelost zijn, zou het profiel voor die persoon weer kunnen veranderen. De scores voor het basispersoonlijkheidstype van die persoon zouden ook beïnvloed kunnen zijn, hoewel het type zelf gelijk zal blijven.

Vleugels
Je (dominante) vleugel wordt aangeduid door de hoogste score van de twee typen aan weerskanten van je basistype. Als je bijvoorbeeld test als een Twee, zal je vleugel of Een, of Drie zijn, en daarvan degene met de hoogste score. Het is niet noodzakelijk zo dat je op een na hoogste globale score van je enneagramtest de vleugel is. Voor een Zes bijvoorbeeld, zou de op een na hoogste score die voor type Negen kunnen zijn; dit betekend niet dat zijn of haar vleugel Negen is. (Kijk naar de scores voor Vijf en Zeven; de hoogste van die twee is de vleugel van de Zes.)

In alle gevallen moet de verhouding van de vleugel tot het basistype in beschouwing worden genomen. Sommige mensen zullen een relatief hoge vleugelscore hebben in verhouding tot hun basistype. Andere zullen een gemiddelde, of zelfs lage verhouding van vleugel tot basistype hebben. Deze overweging is belangrijk voor het begrijpen van iemands reacties en gedrag, in het bijzonder als wordt geprobeerd een voorspelling van zijn of haar presteren te doen, zoals in een bedrijfsomgeving. Begrip van de relatieve verhouding van de vleugel tot het basistype geeft ook inzichten in de invloeden uit de kindertijd, kwesties van onderlinge afhankelijkheid, en mogelijke pathologie. (Voor een complete uitleg over de verhouding van vleugel tot basistype, zie Enneagram Basisboek, 424-426.)

Je kunt ook een hoge score voor de vleugel anders dan die je verwacht krijgen door huidige factoren in je leven. Iemand wiens type door hemzelf en drie getrainde enneagramleraren was vastgesteld op Zeven met Zes-vleugel bijvoorbeeld, testte als Zeven met een Acht-vleugel. In dit geval was de vleugel anders dan verwacht, hoewel de enneagramtest het basistype van deze persoon correct vastgesteld had. Een redelijke verklaring is dat deze persoon in een competitieve omgeving met hoge druk is, waar zelfverzekerdheid en initiatief cruciaal voor succes zijn. De persoon was bezig meer controle over zijn carrière te krijgen, en had bewuste inspanning gedaan om meer assertief te worden. Dit was er mogelijk de oorzaak van dat deze persoon meer antwoorden voor de Acht dan voor de Zes noteerde

Bij het vaststellen van je vleugel is het steeds een goed idee je testresultaten te evalueren door het lezen van de beschrijvingen van beide vleugels in Enneagram Basisboek, en dan te beslissen welke je het best past.

Dicht bij elkaar liggende scores en onduidelijke patronen
Af en toe zijn iemands resultaten allemaal ongeveer gelijk voor de negen typen. Natuurlijk zal de hoogste score gewoonlijk het basispersoonlijkheidstype zijn. Maar in zeldzame gevallen kunnen verschillende typen gelijk eindigen, en zal het daarom moeilijk zijn conclusies te trekken over het basistype vanuit het materiaal van de test alleen. Ook zou het kunnen zijn dat, terwijl een score hoger is dan de andere, de scores voor verschillende typen zo dicht bij elkaar liggen dat het moeilijk is om gemakkelijk herkenbare patronen hierin te vinden. In een specifiek geval bijvoorbeeld, had een persoon 19 punten—zijn hoogste score—bij drie typen, en 18 punten bij nog twee andere.

Er zijn twee verklaringen voor dit soort patronen van bij elkaar liggende scores. Ten eerste zou de persoon vele jaren therapie of spirituele ontwikkeling kunnen hebben gedaan die de problemen en conflicten in zijn of haar persoonlijkheid opgelost heeft. (Als essentie ontwikkeld wordt verliest de persoonlijkheid zijn grip, zodat naarmate iemand meer werk aan zichzelf doet, het uiteindelijk moeilijker wordt om persoonlijkheid te testen, en de scores naar verwachting gelijk zouden worden.) Het moet daarentegen opgemerkt worden dat zeer weinig individuen een zodanige graad van integratie en desidentificatie met hun ego bereikt hebben. Deze verklaring is daarom ook maar zelden van toepassing, en moet met grote voorzichtigheid gebezigd worden.

De tweede verklaring voor een relatief gelijke distributie van scores is dat de persoon juist niet veel tijd gestoken heeft in persoonlijke ontwikkeling, en daardoor de zelfkennis mist die noodzakelijk is om een enneagramtest goed te doen. (Het is ironisch dat deze verklaring het tegengestelde is van de eerste.) In deze situatie resulteert hetzelfde patroon doordat de persoon zich met teveel trekken zonder onderscheid identificeert. Als dit gebeurt, kan het persoonlijkheidstype van de persoon gevonden worden door iemand die hem of haar goed kent de enneagramtest te laten doen, ofwel samen met de persoon, of in plaats van hem of haar. Iemand die een gelijke score voor verschillende typen heeft gekregen zou ook de typebeschrijvingen op deze website zorgvuldig moeten lezen, en de langere beschrijvingen in Enneagram Basisboek en Understanding the Enneagram, met bijzondere aandacht voor de motivaties van de typen, en daarna de test nog eens moeten doen.

Het persoonlijkheidstype dat deze moeilijkheid het vaakst ondervindt is type Negen. Negens hebben er problemen mee om zichzelf te zien, omdat hun zelfbesef relatief ongedefinieerd is. Ze hebben hun vermogen ontwikkeld om niet-zelfgewaar te zijn, en receptief naar anderen toe, en neigen er daarom naar zichzelf in alle typen te zien, en in geen ervan erg sterk. Verder is er een tendens voor vrouwelijke Negens om zichzelf te misidentificeren als Tweeën, en voor mannelijke Negens om te misidentificeren als Vijven; zie Understanding the Enneagram (revised edition, 2000) voor vergelijkingen tussen deze typen.

Doordat Negens ook de neiging hebben zich sterk met anderen te identificeren, kunnen ze ook de persoonlijkheidstrekken van hun geliefden foutief op zichzelf betrekken. Negens die met Vieren getrouwd zijn bijvoorbeeld, kunnen hoge Vier-scores hebben door hun identificatie met de Vier-echtgenoot, en niet noodzakelijk omdat ze ook echt de kwaliteiten van een Vier zelf ontwikkeld hebben.

Negens zijn echter niet de enigen die hun type misidentificeren. Door een sterk vastgehouden zelfbeeld, emotionele behoeften of sociale angsten, kunnen individuen van andere typen sterke problemen hebben om zichzelf correct te zien, en krijgen daardoor incorrecte testresultaten.

Een Drie bijvoorbeeld kan bijna even hoog of hoger testen voor een ander type, omdat hij of zij veel investeert in het projecteren van een bepaald imago, in het bijzonder in zijn of haar carrièrre. Drieën die zichzelf als ondernemers zien kunnen hoog testen op Acht, of als intellectuelen hoog op Vijf, of als artiesten hoog op Vier.

Een Zes kan ook scores hebben die niet een waarneembaar patroon volgen. Zessen neigen ernaar de waarden en motivaties te internaliseren van mensen die belangrijk voor hen zijn in een poging stabiliteit en veiligheid te vinden; dus tijdens het beantwoorden van testvragen kunnen ze dat doen vanuit verschillende clusters van waarden, niet wetend welke het meest fundamenteel voor hen zijn, wat resulteert in scores die verspreid zijn over de typen.

Het is daarom belangrijk de volledige beschrijvingen te lezen van elk type, en te begrijpen wat de onderliggende motivaties en attituden zijn van een persoon om een correcte vaststelling te doen.

Verder is het waard op te merken dat hoewel sommige mensen hun type correct mogen identificeren, ze bepaalde aspecten van zichzelf niet naar zichzelf of anderen toe willen geven. Uiteraard kan geen enkele test voor persoonlijkheid werken tenzij personen bereid en in staat zijn oprecht naar zichzelf te kijken.

Hoge scores naar ongezondheid
Hoge scores in de richting van desintegratie van iemand betekenen niet noodzakelijk dat die persoon ongezond is. Het is mogelijk dat die persoon of heeft geïntegreerd rond het enneagram, en de positieve aspecten aan het ontwikkelen is van de functie gesymboliseerd door dat type, of dat tijdelijke omstandigheden in het leven van die persoon aspecten van dat type oproept.

Onze enneagramtesten zijn niet bedoeld voor het meten van gezondheid of ongezondheid, zelfactualisatie of pathologie. De primaire bedoeling van deze test is het bepalen van je basispersoonlijkheidstype, en alle andere conclusies getrokken vanuit de test zijn relatief speculatief.

Verder zijn de uitspraken voor elk type ontworpen om in het gezonde tot gemiddelde gebied van de niveaus van ontwikkeling te vallen, tussen de niveaus 3 tot 6 in het continuüm. Het zou daardoor vrijwel onmogelijk zijn om pathologie te vinden met deze test. Hoge scores voor een type in je richting van desintegratie zou een tendens kunnen aangeven om te reageren met gedrag van het laag-gemiddelde einde van het continuüm. Hoewel dit je attent zou kunnen maken op een "ongezonde" tendens, diagnostiseren de enneagramtesten geen neurosen of mentale stoornissen. Onthoudt dat als het type in je richting van desintegratie begrepen wordt als een psychologische functie, het type een deel is van je globale persoonlijkheid, en als zodanig daarmee moet worden geïntegreerd. Alle typen, onafhankelijk van hoe hoog of laag hun score is op de test, moeten in overweging genomen worden.

Lees om je scores voor een type verder te analyzeren de verzameling van 32 uitspraken voor het type in onderdeel 7 van Ontdek je persoonlijkheidstype.

Doe, om het volgende niveau te bestuderen in het begrijpen van je enneagram persoonlijkheidstype, onze Instinctual Variants Questionnaire (IVQ). De instinctuele varianten zijn een verzameling variaties van de negen enneagramtypen die verschillen en variaties verklaren binnen de typen.

Voor meer informatie
Lees om je scores voor een type verder te analyseren de verzameling van 32 uitspraken voor het type in onderdeel 7 van Ontdek je persoonlijkheidstype.

Doe, om het volgende niveau te onderzoeken in het begrijpen van je enneagram persoonlijkheidstype, onze Instinctual Variants Questionnaire (IVQ).

Overweeg voor een gedetailleerde analyse van je testscores een privéconsultatie met Don Riso en/of Russ Hudson, of een ontmoeting met een van onze Riso-Hudson gecertificeerde enneagramleraren in je omgeving.

[Home] [Boven] [Verkorte RHETI-test] [RHETI enneagramtest] [Type beschrijvingen] [Hoe het enneagramsysteem werkt] [Interpreteren Enneagram testresultaten] [Veel gestelde vragen] [Boeken]
[Type 1] [Type 2] [Type 3] [Type 4] [Type 5] [Type 6] [Type 7] [Type 8] [Type 9]
[Contact - Het Enneagram Instituut]

Alle beeldmateriaal, inhoud en layout
copyright The Enneagram Institute 1998-2007.